ETIAS a EES: co naprawdę dotyczy podróżnych z Polski

Obywatel Polski podróżujący po strefie Schengen nie potrzebuje ETIAS. System ten jest przeznaczony dla zwolnionych z obowiązku wizowego obywateli państw trzecich, którzy wybierają się do uczestniczących w nim krajów europejskich. EES ma inne zadanie: rejestruje wjazdy i wyjazdy określonych podróżnych spoza Unii Europejskiej.

Kogo będzie dotyczyć ETIAS

ETIAS, czyli europejski system informacji oraz zezwoleń na podróż, obejmie osoby, które nie są obywatelami UE, ale mogą przyjeżdżać do objętych nim państw europejskich bez wizy krótkoterminowej. Przed podróżą będą one musiały uzyskać elektroniczne zezwolenie.

ETIAS nie jest wizą i nie zastępuje wizy w przypadku osób objętych obowiązkiem wizowym. Samo zezwolenie nie gwarantuje również przekroczenia granicy — ostateczną decyzję podejmują służby podczas kontroli.

Dla Polaka praktyczny przykład może dotyczyć zapraszanego gościa. Jeżeli krewny lub współpracownik ma paszport państwa spoza UE objętego ruchem bezwizowym, przed przyjazdem powinien sprawdzić, czy ETIAS jest już wymagany dla jego obywatelstwa i kierunku podróży.

Kogo obejmuje system EES

Entry/Exit System, czyli EES, jest systemem rejestrowania przekroczeń granic przez uprawnionych podróżnych z państw trzecich. Dotyczy wjazdu, wyjazdu oraz odmowy wjazdu, a nie składania wniosku o zezwolenie na podróż.

Najprostsze rozróżnienie jest następujące:

• ETIAS służy do uzyskania zezwolenia przed podróżą przez osobę zwolnioną z obowiązku wizowego.
• EES rejestruje przekroczenie granicy przez objętego systemem podróżnego spoza UE.
• Obywatelstwo, dokument pobytowy i cel podróży mogą wpływać na zastosowanie systemów.

Co oba systemy oznaczają dla obywatela Polski

Polski paszport jest dokumentem państwa członkowskiego UE, dlatego ETIAS nie jest dodatkowym obowiązkiem dla obywatela Polski jadącego do innego kraju strefy Schengen. EES również nie służy do rejestrowania takich podróży obywateli UE jako podróżnych z państw trzecich.

Inaczej może wyglądać sytuacja osoby mieszkającej w Polsce, lecz posiadającej paszport kraju spoza UE. Sam pobyt w Polsce nie przesądza o obowiązkach granicznych. Trzeba uwzględnić obywatelstwo, rodzaj dokumentu pobytowego, państwo docelowe i zasady obowiązujące w dniu wyjazdu.

Jak bezpiecznie sprawdzić wymagania przed podróżą

Terminy uruchomienia, zakres działania i ewentualną opłatę należy potwierdzić w dniu planowania lub publikacji informacji na oficjalnym portalu Unii Europejskiej. Nie należy zakładać, że zapamiętana wcześniej data albo kwota nadal jest aktualna.

Warto wykonać cztery kroki:

1. Ustalić obywatelstwo podróżnego i rodzaj posiadanego dokumentu.
2. Sprawdzić kraj docelowy oraz oficjalną stronę ETIAS lub EES.
3. Nie płacić pośrednikowi, dopóki nie zostanie potwierdzony oficjalny adres usługi.
4. Uważać na reklamy i strony imitujące unijny portal, zwłaszcza żądające przedwczesnej opłaty lub nadmiarowych danych.

Najbezpieczniejszym punktem odniesienia pozostają strony Unii Europejskiej poświęcone ETIAS i EES. To tam należy sprawdzić, czy system już działa oraz jakie wymagania obowiązują konkretnego podróżnego.

Źródło: Unia Europejska