EES na granicach Schengen: co sprawdzić przed podróżą z Polski

Entry/Exit System zmienia obsługę części podróżnych przekraczających zewnętrzne granice strefy Schengen. Obywatele Polski nie podlegają rejestracji w EES na takich samych zasadach jak obywatele państw trzecich. System może jednak wpłynąć na organizację podróży, zwłaszcza gdy lecimy poza Schengen albo towarzyszy nam osoba objęta rejestracją.

Czym jest Entry/Exit System

EES to unijny system rejestrujący wjazdy, wyjazdy i odmowy wjazdu dotyczące objętych nim obywateli państw trzecich odbywających krótkie pobyty. Działa podczas przekraczania zewnętrznej granicy strefy Schengen, między innymi na lotniskach, w portach morskich i na przejściach drogowych.

Według Komisji Europejskiej zapis może obejmować dane z dokumentu podróży, datę i miejsce przekroczenia granicy oraz dane biometryczne. Rozwiązanie zastępuje w objętych przypadkach tradycyjne stemplowanie paszportów elektroniczną rejestracją pobytu.

Kogo obejmuje rejestracja w EES

System dotyczy zasadniczo obywateli państw spoza UE podróżujących na krótki pobyt — zarówno osób potrzebujących wizy, jak i korzystających z ruchu bezwizowego. Szczegółowe wyjątki zależą od statusu podróżnego i dokumentów, dlatego warto sprawdzić oficjalne zasady przed wyjazdem.

Obywatele Polski jako obywatele UE nie są grupą rejestrowaną w EES na zasadach przewidzianych dla podróżnych z państw trzecich. Znaczenie mogą mieć jednak dokumenty i status osób współpodróżujących, na przykład członka rodziny posiadającego obywatelstwo państwa spoza UE.

Podróż wewnątrz Schengen a przekroczenie granicy zewnętrznej

Przejazd z Polski do Niemiec, Czech, Litwy lub innego państwa należącego do Schengen jest co do zasady podróżą wewnątrz strefy. EES nie służy do rejestrowania takich przejazdów, choć czasowe kontrole dokumentów mogą być prowadzone na podstawie odrębnych przepisów.

Lot z Polski do Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych lub Turcji oznacza natomiast przekroczenie zewnętrznej granicy Schengen. Na kierunku powrotnym osoby objęte EES mogą przechodzić rejestrację przy wjeździe do strefy. Dotyczy to również przesiadek, jeżeli właśnie w danym porcie następuje formalne przekroczenie granicy.

EES i ETIAS nie są tym samym systemem

EES zapisuje przekroczenia granicy przez objętych nim podróżnych. ETIAS jest odrębnym zezwoleniem na podróż dla określonych obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego.

Uzyskanie ETIAS nie zastępuje kontroli granicznej ani rejestracji w EES. Z kolei zapis w EES nie jest zezwoleniem ETIAS. Obywatel Polski podróżujący z polskim dokumentem nie powinien składać wniosku ETIAS tylko dlatego, że wyrusza poza strefę Schengen.

Co sprawdzić przed podróżą z Polski

• Ustal, czy kraj docelowy i miejsce przesiadki należą do strefy Schengen.
• Sprawdź ważność paszportu lub dowodu osobistego oraz wymagania państwa docelowego.
• Zweryfikuj status każdego współpodróżnego osobno, szczególnie obywateli państw spoza UE.
• Przy przekraczaniu granicy zewnętrznej zaplanuj zapas czasu na odprawę, bez zakładania konkretnej długości kolejki.
• Przed wyjazdem sprawdź oficjalne strony EES i ETIAS, ponieważ terminy wdrażania oraz procedury mogą się zmieniać.

Źródło: Komisja Europejska