Zastrzeżony PESEL przed kredytem, kontem i duplikatem SIM

Zastrzeżony PESEL może uniemożliwić wykonanie czynności, przy której instytucja ma obowiązek sprawdzić Rejestr Zastrzeżeń Numerów PESEL. Przed kredytem, zakupem na raty, otwarciem określonego rachunku, wskazaną czynnością notarialną lub uzyskaniem duplikatu karty SIM warto sprawdzić status i wymagania konkretnej instytucji. Zastrzeżenie nie oznacza automatycznej blokady wszystkich usług bankowych.

Kiedy instytucja może wymagać cofnięcia zastrzeżenia

Obowiązkowa weryfikacja zależy od rodzaju czynności. W praktyce należy ją uwzględnić przede wszystkim przed:

• zawarciem umowy kredytu, pożyczki lub leasingu;
• zakupem na raty, jeżeli wiąże się on z zawarciem umowy kredytu konsumenckiego;
• otwarciem rachunku objętego ustawowym obowiązkiem weryfikacji, między innymi rachunku oszczędnościowego lub oszczędnościowo-rozliczeniowego;
• czynnością notarialną dotyczącą sprzedaży, nabycia albo obciążenia nieruchomości, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
• sporządzeniem pełnomocnictwa do wskazanych czynności dotyczących nieruchomości;
• wydaniem kopii lub duplikatu karty SIM.

Przy zakupie ratalnym status sprawdza podmiot udzielający finansowania, a niekoniecznie sam sprzedawca. Z kolei zwykłe korzystanie z istniejącego konta, karty lub przelewów nie powinno być automatycznie utożsamiane z zawieraniem nowej umowy wymagającej cofnięcia zastrzeżenia.

Jak sprawdzić status PESEL w mObywatelu

W aplikacji mObywatel należy otworzyć sekcję usług i wybrać „Zastrzeż PESEL”. Widoczny tam komunikat wskazuje, czy numer jest obecnie zastrzeżony. Status można również sprawdzić po zalogowaniu do serwisu mObywatel i otwarciu usługi dotyczącej zastrzegania numeru PESEL.

Przed wizytą warto zapytać bank, notariusza albo operatora, czy planowana czynność wymaga niezastrzeżonego numeru. Pozwala to uniknąć niepotrzebnego wyłączania ochrony.

Bezpieczna kolejność przed podpisaniem umowy

1. Sprawdź aktualny status numeru PESEL.
2. Ustal z instytucją, czy dana czynność podlega obowiązkowej weryfikacji.
3. Cofnij zastrzeżenie dopiero krótko przed wykonaniem czynności.
4. Podpisz umowę lub odbierz duplikat SIM.
5. Po załatwieniu sprawy ponownie zastrzeż PESEL i sprawdź, czy nowy status jest widoczny.

Po cofnięciu zastrzeżenia numer można ponownie zastrzec najwcześniej po 30 minutach. W tym czasie dane są słabiej chronione przed wykorzystaniem przez osobę podszywającą się pod właściciela numeru.

Zastrzeżenie nie działa jednakowo przy każdej usłudze

Nie istnieje jedna zasada nakazująca cofnięcie zastrzeżenia przed każdą wizytą w banku. Szczególnym przypadkiem jest wypłata dużej kwoty gotówki w placówce: gdy dyspozycja przekracza ustawowy próg i została złożona przy zastrzeżonym numerze, wypłata może zostać wstrzymana na 12 godzin. Samo późniejsze cofnięcie zastrzeżenia nie skraca tej przerwy.

Zakres kontroli oraz obsługę konkretnej umowy należy potwierdzić bezpośrednio w instytucji. Oficjalne zasady zastrzegania i cofania zastrzeżenia publikuje Gov.pl.

Opracowanie: redakcja Pragmat.

Źródło: Gov.pl