RPP i niższe stopy do końca 2026 roku: co z ratami?

Autor: redakcja Pragmat
Stan danych: 24 sierpnia 2026 r.

Do końca 2026 roku pozostały niewiele ponad cztery miesiące, a stopa referencyjna NBP nadal wynosi 5,75 proc. — taką wartość podaje Narodowy Bank Polski. Dla kredytobiorców najważniejsze pytanie brzmi teraz, czy Rada Polityki Pieniężnej zdąży obniżyć koszt pieniądza przed 31 grudnia. Od tego zależą oczekiwania dotyczące WIBOR-u, rat kredytów ze zmiennym oprocentowaniem oraz stawek nowych lokat.

RPP pod przewodnictwem prof. Adama Glapińskiego utrzymuje stopę referencyjną na poziomie 5,75 proc. od października 2023 roku. Sam długi okres bez zmian nie przesądza jednak następnego ruchu. Decyzja będzie zależeć przede wszystkim od inflacji, perspektyw wzrostu gospodarczego, dynamiki wynagrodzeń i oceny, czy wzrost cen trwale zmierza w stronę celu NBP wynoszącego 2,5 proc. z dopuszczalnym odchyleniem o 1 punkt procentowy.

Czytaj także: RPP 2 września: czy stopy spadną i obniżą raty kredytów?

Najważniejsze warunki prognozy

• Pytanie: czy stopa referencyjna spadnie poniżej 5,75 proc. do końca 2026 roku?
• Termin: 31 grudnia 2026 r., godz. 23:59 czasu polskiego.
• TAK: obniżona stopa zacznie obowiązywać najpóźniej tego dnia.
• NIE: stopa pozostanie na poziomie 5,75 proc. lub będzie wyższa.
• Rozstrzygnięcie: oficjalna uchwała i tabela stóp procentowych opublikowane przez NBP.

Co musi się wydarzyć, aby odpowiedź brzmiała „TAK”

Scenariusz obniżki wymaga formalnej decyzji RPP. Sama wypowiedź prezesa NBP, członka Rady albo zapowiedź możliwości łagodzenia polityki pieniężnej nie wystarczy. Odpowiedź „TAK” będzie uzasadniona dopiero wtedy, gdy niższa stopa referencyjna zacznie obowiązywać nie później niż 31 grudnia 2026 roku.

Nie ma znaczenia, czy będzie to pojedyncze cięcie o 0,25 punktu procentowego, czy większa zmiana. Każdy poziom poniżej 5,75 proc., wprowadzony przed upływem terminu, spełni warunek. Jeżeli natomiast RPP zapowie w grudniu obniżkę obowiązującą dopiero od stycznia 2027 roku, wynik pozostanie „NIE”.

Publicznym dokumentem rozstrzygającym będzie komunikat po posiedzeniu RPP oraz aktualna tabela podstawowych stóp procentowych NBP. Dzięki temu wynik nie zależy od komentarzy ekonomistów ani interpretacji pojedynczych wypowiedzi.

Dlaczego RPP może utrzymać stopę na poziomie 5,75 proc.

Najmocniejszym argumentem za brakiem obniżki jest ryzyko, że inflacja pozostanie zbyt wysoka lub okaże się uporczywa. RPP patrzy nie tylko na bieżący odczyt CPI, lecz także na źródła wzrostu cen i perspektywę kolejnych kwartałów. Szczególne znaczenie mają ceny usług, dynamika płac, popyt konsumpcyjny oraz skutki zmian cen regulowanych.

Jeżeli presja cenowa będzie szeroka, obniżka mogłaby zostać uznana za przedwczesną. Niższe stopy wspierają popyt i kredyt, co w niektórych warunkach utrudnia trwały powrót inflacji do celu. Rada może więc czekać na kilka kolejnych odczytów potwierdzających, że spadek inflacji nie jest wyłącznie przejściowy.

Znaczenie ma również kurs złotego. Poluzowanie polityki pieniężnej może wpływać na wycenę polskiej waluty, a jej osłabienie podnosi koszt części importowanych produktów i surowców. Nie jest to zależność automatyczna, ale pozostaje jednym z elementów oceny ryzyka inflacyjnego.

Za utrzymaniem stóp przemawia też ograniczony czas. Do końca roku pozostało kilka posiedzeń, a RPP może uznać, że bardziej wiarygodne dane pojawią się dopiero później. W takim wariancie pierwsza obniżka zostałaby przesunięta na 2027 rok.

Słabsza inflacja i PKB mogą otworzyć drogę do cięcia

Scenariusz „TAK” stanie się bardziej realny, jeśli kolejne dane pokażą trwałe osłabienie presji cenowej. Ważne będzie nie tylko zejście inflacji w pobliże przedziału dopuszczalnych odchyleń od celu, ale również prognoza wskazująca, że ceny nie przyspieszą ponownie po kilku miesiącach.

Inflacja bazowa pokaże trwałość zmian

Inflacja CPI może zmieniać się pod wpływem żywności, energii i decyzji administracyjnych. Dlatego członkowie RPP analizują również miary inflacji bazowej, które pomagają ocenić presję cenową w usługach i pozostałej części gospodarki. Jej wyraźny i utrzymujący się spadek byłby argumentem za ostrożnym łagodzeniem polityki.

Nie wystarczy jednak jeden korzystny odczyt. RPP może oczekiwać potwierdzenia trendu w kolejnych miesiącach, zwłaszcza jeżeli wynagrodzenia nadal będą rosły szybciej niż wydajność pracy albo konsumenci zwiększą wydatki.

Tempo wzrostu gospodarczego też ma znaczenie

Słabszy wzrost PKB, ograniczenie inwestycji lub pogorszenie sytuacji na rynku pracy mogłyby zwiększyć presję na obniżkę. Wysokie stopy ograniczają skłonność firm i gospodarstw domowych do zaciągania kredytów, dlatego przy wyraźnym spowolnieniu Rada zyskuje dodatkowy argument za wsparciem aktywności gospodarczej.

Z kolei solidny wzrost PKB i mocna konsumpcja pozwalałyby RPP dłużej utrzymywać restrykcyjną politykę. Rada nie musi wtedy szybko reagować, szczególnie jeśli jednocześnie utrzymują się zagrożenia inflacyjne.

Jak obniżka może wpłynąć na WIBOR i ratę kredytu

Rata kredytu ze zmiennym oprocentowaniem zwykle zależy od marży banku oraz wskaźnika referencyjnego zapisanego w umowie, często WIBOR 3M albo WIBOR 6M. Wskaźniki te uwzględniają oczekiwania rynku, dlatego mogą zacząć spadać przed formalną decyzją RPP, jeśli uczestnicy rynku uznają obniżkę za prawdopodobną.

Po decyzji rata nie zawsze zmienia się natychmiast. Bank aktualizuje oprocentowanie zgodnie z harmonogramem przewidzianym w umowie. Przy WIBOR 3M może następować to co trzy miesiące, a przy WIBOR 6M — co pół roku. Kredytobiorca powinien sprawdzić datę najbliższej aktualizacji wskaźnika oraz zasady stosowane przez bank.

Skalę możliwej zmiany pokazuje prosty przykład. Dla pozostałego kapitału 400 tys. zł, okresu 25 lat i rat równych spadek całkowitego oprocentowania z 7,5 do 7,0 proc. obniżyłby modelową ratę z około 2956 zł do około 2827 zł, czyli o blisko 129 zł miesięcznie. To wyliczenie orientacyjne: rzeczywisty wynik zależy od salda, okresu spłaty, rodzaju rat, marży i warunków umowy.

Posiadacze kredytów z okresowo stałym oprocentowaniem nie odczują decyzji od razu. Ich rata pozostanie zasadniczo niezmieniona do końca okresu stałej stawki, chyba że wcześniej refinansują zobowiązanie lub podpiszą z bankiem nową umowę.

Niższe stopy oznaczają także słabsze oprocentowanie lokat

Obniżka byłaby korzystna dla wielu kredytobiorców, ale mniej atrakcyjna dla oszczędzających. Banki zwykle dostosowują oprocentowanie nowych lokat i rachunków oszczędnościowych do warunków rynkowych. Co więcej, mogą obniżać oferty jeszcze przed ruchem RPP, jeżeli rynek wcześniej wyceni taki scenariusz.

Lokata ze stałym oprocentowaniem zachowuje uzgodnioną stawkę do dnia zapadalności. Zmiana stóp wpłynie przede wszystkim na propozycję odnowienia depozytu oraz na nowe produkty. Osoby, którym zależy na przewidywalnym dochodzie odsetkowym, powinny porównywać nie tylko nominalną stawkę, lecz także okres lokaty, warunki dodatkowe, kapitalizację i podatek od zysków kapitałowych.

Dla gospodarstwa domowego posiadającego jednocześnie kredyt i oszczędności efekt może być mieszany: koszt długu spadnie, ale zmniejszą się również odsetki od depozytów. Znaczenie będzie miała szybkość, z jaką bank przeliczy oprocentowanie obu produktów.

Które sygnały będą najważniejsze do 31 grudnia

Najwięcej informacji o prawdopodobnym kierunku decyzji przyniosą kolejne publikacje o inflacji CPI, inflacji bazowej i PKB, a także komunikaty po posiedzeniach RPP. Istotne będą również projekcje NBP pokazujące oczekiwaną ścieżkę cen i wzrostu gospodarczego.

Czytelnicy powinni rozdzielać trzy rodzaje informacji:

• obowiązującą stopę procentową publikowaną przez NBP;
• wypowiedzi członków RPP, które pokazują nastawienie, ale nie są decyzją;
• oczekiwania rynku widoczne w stawkach referencyjnych i prognozach ekonomistów.

Na 24 sierpnia znanym faktem jest stopa referencyjna wynosząca 5,75 proc. Niepewne pozostają przyszłe dane i sposób, w jaki oceni je większość RPP. Obniżka do końca roku jest scenariuszem możliwym, lecz bez nowych danych potwierdzających trwałe hamowanie inflacji nie można traktować jej jako przesądzonej.

Ostateczną odpowiedź da dopiero oficjalna decyzja obowiązująca najpóźniej 31 grudnia 2026 r. Dla kredytobiorcy praktycznym sygnałem przed tym terminem będzie nie tylko komunikat RPP, ale także zmiana właściwego wskaźnika w harmonogramie kredytu.

Źródło: Narodowy Bank Polski